Đo nhiệt độ cho một đứa trẻ đang quấy là việc khó hơn nó nghe. Có mấy cách làm nó dễ hơn, và có một nhóm tuổi mà cách đo phải chính xác hơn hẳn.
Trẻ nhỏ nên đo ở đâu
- Tuỳ tuổi, và cách phù hợp cho từng lứa tuổi thì hỏi bác sĩ nhi hoặc dược sĩ
- Điều quan trọng là dùng đúng loại nhiệt kế cho đúng vị trí
- Và đọc ngưỡng ghi trong hướng dẫn của loại đó
- Hỏi một lần lúc trẻ khoẻ, đừng hỏi lúc trẻ đang sốt
- Mục cuối là lời khuyên đáng nhất
Mục thứ hai là quy tắc, và dùng sai loại cho sai vị trí là nguồn số sai phổ biến.
Vì sao trẻ dưới ba tháng cần đo chính xác hơn
- Vì ở nhóm này, chỉ cần có sốt là đã phải đi khám ngay
- Không chờ, không tự hạ sốt tại nhà
- Nên việc xác định có sốt hay không quan trọng hơn hẳn so với các lứa tuổi khác
- Đây là mốc cứng nhất trong cả site này
- Mục thứ hai là quy tắc không có ngoại lệ
Mục cuối là mức của quy tắc, và nó đáng thuộc lòng với nhà có trẻ sơ sinh.
Trẻ quấy không chịu đo thì làm sao
- Đo lúc trẻ yên nhất, bế ôm vào lòng, và làm nhanh gọn
- Trẻ khóc dữ dội một lúc lâu có thể làm số đo cao hơn
- Nên nếu được thì dỗ yên rồi đo lại
- Nhưng trẻ có dấu hiệu nặng thì đi khám, đừng cố đo cho được
- Mục thứ hai là điều nên biết
Mục cuối là ranh giới, và nó lặp lại nguyên tắc của cả site.
Có cần đo liên tục cả đêm không
- Không cần
- Đánh thức trẻ chỉ để đo là việc ít lợi ích
- Nhìn trẻ ngủ thế nào, thở thế nào, và da dẻ ra sao
- Nói nhiều hơn một con số lúc nửa đêm
- Mục thứ ba là ba thứ nên nhìn
Mục cuối là lý do, và đây là ứng dụng trực tiếp của khối chữ ký ở site này.
Về việc chuẩn bị trước khi cần
- Mua nhiệt kế phù hợp và đọc hướng dẫn lúc trẻ đang khoẻ
- Thử đo một lần cho quen tay
- Ghi ngưỡng sốt của vị trí mình đo vào một tờ giấy dán cạnh chỗ để nhiệt kế
- Lúc trẻ sốt thì không ai còn tâm trí đọc tờ hướng dẫn
- Mục thứ ba là mẹo đáng làm nhất
Mục cuối là lý do, và nó đúng với mọi thứ trong nhà có trẻ nhỏ.
Về việc ghi lại theo giờ
- Ghi số đo, giờ, vị trí đo, và trẻ lúc đó thế nào
- Ghi cả giờ cho thuốc nếu có dùng
- Vì bác sĩ hỏi đúng những thứ đó, và trí nhớ sau một đêm thức thì rất kém
- Một tờ giấy dán ở tủ lạnh là đủ
- Mục thứ hai là phần hay quên nhất
Mục thứ ba là lý do, và ghi ngay tại chỗ dễ hơn nhớ lại rất nhiều.
Về chuyện mặc ấm quá làm số đo cao
- Trẻ ủ nhiều lớp, đội mũ, quấn chăn dày thì nhiệt độ đo được có thể cao hơn thật
- Nới bớt một chút rồi đo lại sau ít phút
- Trẻ nhỏ chưa tự điều hoà nhiệt tốt nên dễ bị ảnh hưởng bởi cách mặc
- Đây cũng là lý do ủ kín khi sốt không phải cách hay
- Mục thứ hai là việc nên làm
Mục cuối là chỗ nối sang chuyên mục mẹo dân gian, và site này có bài riêng về đó.
Về việc nhìn trẻ thay vì nhìn số
- Trẻ sốt cao mà vẫn chơi, vẫn bú, vẫn tỉnh thì thường đỡ lo hơn
- Trẻ sốt vừa mà li bì, bỏ bú, khó đánh thức thì phải đi khám ngay
- Hai tình huống đó có thể cùng một con số trên nhiệt kế
- Nên cách trẻ chơi và bú là thước đo tin cậy hơn
- Mục thứ ba là điều quan trọng nhất
Mục cuối là kết luận, và nó là điều mọi cha mẹ nên biết trước lần sốt đầu tiên.
Về đếm số lần đi tiểu và số tã ướt
- Đây là cách theo dõi mất nước đơn giản mà rất hữu ích
- Ít tã ướt hẳn so với ngày thường là dấu hiệu phải báo
- Cùng với môi khô, khóc không có nước mắt, và thóp trũng ở trẻ nhỏ
- Bốn dấu hiệu đó nói về mất nước, và mất nước nguy hơn con số sốt
- Mục thứ hai là dấu hiệu dễ theo dõi nhất
Mục cuối là lý do nó đáng theo dõi, và nó là thứ hay bị bỏ qua vì mải nhìn nhiệt kế.
Về việc cho trẻ uống đủ
- Sốt làm mất nước nhiều hơn bình thường, nên phần uống quan trọng hơn phần ăn
- Cho uống từng ít một, nhiều lần, thay vì ép uống một lần nhiều
- Trẻ còn bú thì cho bú thường xuyên hơn
- Không uống được gì thì đi khám, đừng chờ
- Mục thứ hai là cách hiệu quả nhất
Mục cuối là ngưỡng, và nó là một trong những dòng quan trọng nhất của cả site.
Về việc trẻ đi học và trẻ trong nhà trẻ
- Trẻ sốt thì nghỉ ở nhà, vì phần lớn nguyên nhân sốt ở trẻ là nhiễm trùng lây được
- Hỏi bác sĩ khi nào đi học lại được, đừng chỉ dựa vào hết sốt
- Báo cho nhà trẻ biết để họ theo dõi các trẻ khác
- Đây là phần trách nhiệm với cộng đồng mà ít ai nghĩ tới
- Mục thứ hai là câu nên hỏi
Mục cuối là điều đáng nói, và hết sốt không đồng nghĩa với hết lây.
Ba câu về một cơn sốt
- Sốt từ bao giờ, và đo được bao nhiêu ở vị trí nào
- Người bệnh đang thế nào — ăn uống được không, tỉnh táo không, chơi được không
- Có kèm dấu hiệu gì khác không — ban, nôn, khó thở, đau ở đâu
- Với trẻ thì câu thứ hai đổi thành: bú thế nào, chơi thế nào, tã ướt mấy lần
- Ba thứ đó là thước đo tin cậy nhất ở trẻ nhỏ
Hai mục cuối là cách khung ba câu áp cho trẻ, và nó cụ thể hơn hẳn với cha mẹ.
Nhìn người, đừng nhìn số
- Với trẻ thì nhìn: bú được không, chơi được không, tỉnh táo không, thở thế nào
- Bốn thứ đó nói nhiều hơn mọi con số
- Và chúng thay đổi trước khi cha mẹ kịp lo về nhiệt kế
- Thấy trẻ khác hẳn mọi ngày thì đi khám, dù số đo không cao
- Mục thứ hai là điều đáng nhớ
Mục cuối là ngưỡng đúng, và nó là câu quan trọng nhất cho cha mẹ.
Đi khám ngay, đừng chờ hạ sốt
- Trẻ dưới ba tháng có sốt — đi khám ngay, không chờ, không tự hạ sốt
- Li bì, khó đánh thức, bỏ bú, hoặc khóc không dỗ được
- Co giật, cứng gáy, hoặc nổi ban tím ấn không mất
- Khó thở, thở nhanh, tím môi, hoặc rất ít tã ướt
- Không rõ trẻ có thuộc trường hợp nào ở trên — thì đi khám
Dòng đầu là mốc cứng nhất của cả site, và nó không phụ thuộc vào mức sốt bao nhiêu.
Câu hỏi thường gặp
Trẻ nhỏ nên đo ở đâu?
Tuỳ tuổi, và cách phù hợp cho từng lứa tuổi thì hỏi bác sĩ nhi hoặc dược sĩ. Điều quan trọng là dùng đúng loại nhiệt kế cho đúng vị trí, và đọc ngưỡng ghi trong hướng dẫn của loại đó.
Vì sao trẻ dưới ba tháng cần đo chính xác hơn?
Vì ở nhóm này, chỉ cần có sốt là đã phải đi khám ngay — không chờ, không tự hạ sốt tại nhà. Nên việc xác định có sốt hay không quan trọng hơn hẳn so với các lứa tuổi khác.
Trẻ quấy không chịu đo thì làm sao?
Đo lúc trẻ yên nhất, bế ôm vào lòng, và làm nhanh gọn. Trẻ khóc dữ dội một lúc lâu có thể làm số đo cao hơn, nên nếu được thì dỗ yên rồi đo lại.
Có cần đo liên tục cả đêm không?
Không cần. Đánh thức trẻ chỉ để đo là việc ít lợi ích. Nhìn trẻ ngủ thế nào, thở thế nào, và da dẻ ra sao nói nhiều hơn một con số lúc nửa đêm.